Enkonduko kaj klarigoj

• Landoj de la mondo
• Lingvoj de la mondo
• Gxeneralajxoj

Landoj de la mondo

La listo enhavas laux-kontinente la jenajn informojn pri cxiuj sendependaj sxtatoj de la mondo:

LANDOKODO FLAGO	landonomo en Esperanto; cxefurbonomo en Esperanto = nacia landonomo, nacia cxefurbonomo
	oficiala(j) lingvoj; neoficiala(j) lingvoj
	pliaj landokodoj; internacia telefona prefikso; eventuala NOTO

Krome gxi enhavas cxiujn dependajn teritoriojn kiuj havas propran landokodon.

Kiel "oficiala lingvo" aperas nur tutlande oficialaj lingvoj (jure aux fakte). La lingvoj havas hiperligajn referencojn al la lingvolisto.

Cxiuj landokodoj estas laux ISO-3166 krom la interkrampaj, kiuj estas auxtaj kaj posxtaj landokodoj.

Kiom eble aperas nur komunlingvaj nomoj, ne longaj oficialaj nomoj.

En la notoj trovigxas Esperantaj nomoj de provincoj, regionoj k.s. de kelkaj landoj, kies regionaj dividoj estas internacie gravaj.

{nomo}

alternativa landonomo ofte uzata kaj tute bona, sed ne konforma al la rekomendoj de la Akademio de Esperanto

[nomo]

nomo transskribita aux transliterigita el ne-Latina skribo laux oficiala aux ofte uzata Latinliteriga sistemo por la koncerna lingvo (do ne laux la Esperanta alfabeto).

pop.

popolnomo (aperas nur cxe kelkaj landoj)

...

kaj aliaj, kaj tiel plu

-

ne ekzistas

(*)

vidu noton

Lingvoj de la mondo

La listo enhavas Esperantajn nomojn de cxirkaux 300 lingvoj. Enestas cxiuj lingvoj, kiuj havas almenaux tri milionojn da parolantoj, kaj multaj lingvoj kun malpli da parolantoj. En la listo aperas pluraj lingvoj, kies nombro de hejmaj aux cxiutagaj parolantoj ne estas tre alta, sed kiuj estas gravaj kiel interlingvoj aux kiel religiaj lingvoj, aux kiuj ie havas oficialan statuson. Mi aldonis ankaux kelkajn planlingvojn kaj unu fikcian lingvon.

Informoj pri nombroj de parolantoj varias en diversaj fontoj. Mia cxefa fonto estas la libro "Countries, Peoples and Their Languages (The Geolinguistic Handbook)" [Landoj, Popoloj kaj Iliaj Lingvoj (La Geolingvistika Manlibro)] de Erik V. Gunnemark (Gotenburgo, Svedujo, 1991). Mi uzis tiujn nombrojn, kiujn Gunnemark donas por "hejmaj parolantoj" aux "cxiutaga lingvo". Kalkulante alimaniere oni povas ricevi tute aliajn nombrojn. La cxefa celo de la listo tamen ne estas montri la nombrojn de parolantoj, sed listigi Esperantajn nomojn de la lingvoj. Ankaux informoj pri skribosistemoj kaj pri landoj estas cxefe el la libro de Gunnemark.

Kritikon kaj kompletigojn bonvolu sendi al Bertilo: "bw@vms.e.kth.se".

Kio estas geolingvistiko?

Kio estas lingvo?

Kiajn informojn enhavas la listo

Esperanta nomo

Nombro de parolantoj (en milionoj) | Nomo en la lingvo mem {aux en la Angla, se mankas tia informo} | Dulitera kodo laux ISO-639 (se ekzistanta) | Skribosistemo(j) (ekz. "Latina" = "Latina skribo") | Landoj, en kiuj la lingvo estas uzata (pli-malpli en ordo de la nombro de parolantoj) | eventuala komento aux noto

Tri specoj de lingvonomoj

Popolaj

Plej multaj lingvonomoj nomas lingvon laux ia popolo. Ekz. la nomo "la Cxina lingvo" montras, ke tiu lingvo estas la lingvo de la Cxinoj, de la Cxina popolo. Tiaj nomoj konsistas el "la" + A-vorto + la vorto "lingvo", kiu tamen tre ofte estas nur subkomprenata: "la Cxina (lingvo)", "la Angla (lingvo)", "la Araba (lingvo)"...

Landaj

Aliaj lingvonomoj nomas lingvon laux ia lando aux regiono. Ekz. la nomo "la Bengala lingvo" montras, ke tiu lingvo estas la lingvo de Bengalo, regiono en Hindujo kaj Bangladesxo. Tiaj nomoj havas steleton (*) en la listo. Ankaux tiaj nomoj konsistas el "la" + A-vorto + la vorto "lingvo" (tre ofte subkomprenata): "la Bengala (lingvo)", "la Tibeta (lingvo)", "la Nederlanda (lingvo)"...

Propraj

Iuj lingvonomoj estas mem propra nomo kun O-finajxo, kaj ne nomas la lingvon laux io alia. Pro tio, ke ili estas propraj nomoj, oni ne uzas "la": "Urduo", "Sanskrito", "Esperanto".... Oni povas ankaux uzi A-finajxan esprimon kun "la": "la Urdua (lingvo)", "la Sanskrita (lingvo)", "la Esperanta (lingvo)"... Sed tio estas malpli kutima.

Signoj

*

lingvonomo farita per A-finajxo el nomo de lando aux regiono

>

pli ol

<

preskaux

X

La nombro de hejmaj aux cxiutagaj parolantoj estas tre malgranda aux tre malcerta.

{...}

Lingvonomo en la Angla provizore menciita kiel klarigo, kiam mankas informo pri la nomo en la lingvo mem.

[...]

Vorto (plej ofte lingvonomo) kiu vere estu skribata per alia skribo ol la Latina, sed kiu estas cxi tie transliterigita per Latinaj literoj laux oficiala aux ofte uzata Latinliteriga sistemo por la koncerna lingvo (do ne laux la Esperanta alfabeto). En kelkaj okazoj temas pri lingvo, por kiu tute ne ekzistas skribo.

Gxeneralajxoj

Nacilingvaj literoj kun kromsignoj

   \o   o kun trastreko
   \'   dekstrakorna supersigno
   \`   maldekstrakorna supersigno
   \^   cirkumflekso
   \"   tremao
   \~   tildo
   \=   superstreko
   \(   ronda hoketo
   \<   pinta hoketo
   \,   cedilo
   \.   subpunkto
   \,   dekstra vosteto
 

Esperantaj literoj tamen aperas jene: cx, gx, hx, jx, sx, ux.

Tabeloj en hiperteksto